The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage

Uit licht van Sivanada : april 2009   Vol. 506

KAPAALABHAATI
EEN ZUIVERINGSOEFENING

De naam is niet gestolen
Kapaalabhaatiis een van de zes zuiveringsoefeningen. Kapaalais de schedel. Bhaatibetekent: licht, luister (bhaatoeis een naam van de zon). De naam van de oefening betekent dat ze je een helder hoofd geeft. Een helder hoofd is een teken van een goede gezondheid.

Kapaalabhaati is eigenlijk een ademoefening al wordt ze in de Yogaschriften niet aldus vermeld. Ze behoort tot de shatkarmas of shatkriyaas, de zes zuiveringsoefeningen van Hatha Yoga. Ze is gemakkelijk te leren en te beoefenen. Ze vergt geen grote inspanningen en neemt maar heel weinig tijd in beslag.

Veronderstel dat je in het tussenseizoen denkt dat het nog te goed weer is om de centrale verwarming aan te zetten en dat het toch te koud is om stil te zitten. Je zegt: "Laten we de haard eens aansteken." Maar de haard heeft maandenlang niet gebrand en de schouw is wat klam geworden en je hebt moeite om er de brand in te krijgen. Je haalt natuurlijk de blaasbalg uit de kast. Om te blazen doe je een inspanning, maar je moet helemaal niets doen om de blaas weer te vullen. Ze vult zichzelf zodra je de handvatten loslaat.

De vergelijking klopt helemaal
Zo ook in kapaalabhaati: alle inspanning zit in de uitademing, in de ademstoot.

De longen zijn de blaas. De neus is de opening. De buik en de rug zijn de handvatten. Maar van beide is alleen de buik beweeglijk.

Je ademt gedurende de hele oefening vanzelfsprekend in en uit door de neus.

De techniek is heel eenvoudig:
Zit in een stevige zithouding, zo goed mogelijk rechtop en zo goed mogelijk ontspannen.
Trek de buik met kracht in en ontspan hem onmiddellijk weer.
Herhaal dit elf keer, maar doe het langzaam en met kracht.

Drijf dag na dag de snelheid van de ademstoten op, maar nooit ten koste van de kracht van elke ademstoot.
Zodra je dit onder de knie hebt, kun je er elf ademstoten bijvoegen. Maar neem rustig de tijd. Op dezelfde manier voeg je er elf ademstoten bij zodra je denkt dat de tijd er rijp voor is. Honderd eenentwintig ademstoten of elf maal elf vormen één ronde.

Leer mettertijd twee dergelijke ronden doen.

De betekenis van elf
Zoals ik hierboven al zei is deze wereld een plaats van tegenstellingen, zoals rijk en arm, klein en groot, verstandig en dom, eer en schande, hitte en koude, mooi en lelijk, ziek en gezond, wit en zwart enz. Als je van elf de tegenstellingen aftrekt, blijft er één over. Deze één staat voor de Waarheid.

Wat is de Waarheid? De Waarheid is dat wat nooit verandert. En wat verandert er nooit? Dat je in wezen Bestaan-Bewustzijn-Zaligheid bent.

Maar… dit is slechts een idee, want de Waarheid ligt buiten het bereik van de spraak en de geest. Ze is met andere woorden onuitspreekbaar en ondenkbaar, maar ze is zijn-baar.

De oude wijzen hebben de feitelijkheid van de dingen, die ze het koninklijke geheim (raajagoehya) en de koninklijke wetenschap (raajavidyaa) noemden, op alle mogelijke manieren in hun onderricht ingebouwd om het telkens weer onder je aandacht te brengen. De mens leeft immers onder invloed van een illusie die de dingen totaal vertekent en waarvan de kracht nooit mag worden onderschat. De oude wijzen wisten ook hoe goed ieder mens een por in de rug kan gebruiken. Ze lieten dan ook geen gelegenheid daartoe voorbijgaan.

De Vishnoe moedraa
De godheid wordt in het hindoeïsme vereerd in drie aspecten: als schepper, als instandhouder en als vernietiger. Je ziet die drie aspecten overal in de natuur. Er is ontstaan, levensduur en het vergaan of uiteenvallen in zijn samenstellende delen. Slechts Bewustzijn is onsamengesteld en is dus ook ongeboren en onsterfelijk. "Vuur kan Het niet verbranden, water kan Het niet bevochtigen, de wind kan Het niet opdrogen, een zwaard kan Het niet klieven", zegt de Bhagavad Gietaa (II 23 en 24). Vishnoe betekent: de aldoordringende.

Moedraabetekent: zegel. In moedraas verzegel je je geest in een bepaalde staat of verzegel je de energie in een bepaalde plaats van het lichaam. Ook in de klassieke Indiase dans vertelt de danser zijn verhaal met handgebaren of moedraas.

In de Vishnoe moedraa worden de wijsvinger en de middenvinger van de rechterhand in de handpalm gebogen. De duim wordt gebruikt om het rechterneusgat te sluiten. De ringvinger en de pink worden gebruikt om het linkerneusgat te sluiten.

Kapaalabhaati wisselend
Leer kapaalabhaati ook wisselend: adem in door beide neusgaten en adem uit door één neusgat terwijl je het andere neusgat met de vingers sluit.

Adem eerst uit door het rechterneusgat en ook de laatste of honderd eenentwintigste ademstoot gebeurt door het rechterneusgat.

Doe dagelijks drie dergelijke ronden van honderd eenentwintig ademstoten, waarvan de laatste wisselend.

Het tellen
Om het aantal ademstoten te tellen worden de vingers van de linkerhand gebruikt. Zet de top van de duim achtereenvolgens op de vier andere vingertoppen, dan op de huidplooi tussen de eerste en de tweede kootjes en op de huidplooi tussen de tweede en de derde kootjes. Verzet de duim op tien, twintig, dertig enz. tot je aan honderd twintig komt. Voeg er één bij en je hebt je honderd eenentwintig ademstoten. Het is een teken van vooruitgang als je er hier en nu kunt bijblijven en de tel niet verliest.

Het waarom
Zoals de Yogaschrift zelf aangeeft door kapaalabhaati bij de zuiveringsoefeningen te plaatsen heeft deze ademoefening een zuiverend effect. Ze verdrijft slijm uit keel en luchtpijp.

Kapaalabhaati zet de buikspieren aan het werk en doet het buikvet smelten. Buikvet is schadelijk voor het hart en de bloedvaten. Ook als je er niet van vermagert, zorgt de kapaalabhaati er toch voor dat het vet gelijkmatiger wordt verdeeld over het lichaam.

Kapaalabhaati zet vooral het middenrif aan het werk. Het middenrif wordt bij elke ademstoot krachtig omhoog gestoten.

Het middenrif is een krachtige spier, die de buikholte scheidt van de borstholte. Ze wordt doorboord door de slokdarm, de aorta en de vena cava of holle ader, die het aderlijke bloed naar de borst vervoert. En er zijn ook nog de verzamelkanalen van de lymfe. Al deze buizen zijn stevig verweven in het middenrif. Als het middenrif op en neer gaat, trekt het dan ook op die buizen en houdt de hele buikinhoud en borstinhoud in beweging wat hun gezondheid in aanzienlijke mate bevordert.

Ook bij de gewone ademhaling gaat een gezond middenrif op en neer. Bij een inademing wordt het afgevlakt en wordt de lucht in de longen gezogen. Bij de uitademing gaat het bol staan en wordt de lucht uitgedreven. Als deze beweging wegvalt, valt een belangrijke mechanische prikkel weg en verloopt de spijsvertering nog alleen op haar chemische processen en dat is vaak onvoldoende. In Yoga wordt aan het middenrif terecht veel aandacht geschonken.

Kapaalabhaati verdrijft ook wind uit de maag en de darmen. De maag wordt grondig geledigd. De hartwand en het longweefsel worden goed doorbloed. De zenuwen komen tot rust en het hart begint krachtiger en rustiger te kloppen.

Kapaalabhaati versterkt de weerstand en is dan ook goud waard in tijden van virale infecties. Met een goede weerstand krijgt het lichaam infecties veel sneller onder de knie en is er geen blijvende schade, zoals sinusitis, oorbeschadiging enz.

En het is nog gratis ook en na wat regelmatige oefening -en daarmee bedoel ik dagelijks- is het bovendien heel gemakkelijk. Kapaalabhaati leren kan wat moeilijk zijn, maar het loont beslist de moeite. Waarop wacht je dan? Zeg niet: "Ik zal het morgen doen", want die morgen komt nooit. Goeroedev zei: "D.H.N. Doe Het Nu." En interpreteer dat D.H.N. niet als Doe Het Nooit, want dat zou pas echt zonde zijn.