The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage


OEJJAAYIE

Uit: Licht van Sivananda, oktober 2009, vol. 510

CORRECT LEREN ADEMEN

Vervolg (3)

OEJJAAYIE
Als je enkele weken bhraamarie hebt beoefend en zoemend een geruime tijd kunt in- en uitademen zonder buiten adem te raken, dan kun je een stap verdergaan door het geluid amper hoorbaar te maken. Dit laat toe heel langzaam en gemakkelijk in en uit te ademen. Deze adem-oefening wordt oejjaayie genoemd. Dit is een veelbetekenende naam. Hij wil namelijk letterlijk zeggen: wat de overwinning geeft.

De zithouding
Zit voor ademoefeningen liefst met de benen gekruist. Als je ademoefeningen doet en je doet het niet op een ontspannen manier, wat normaal is voor beginners, dan is het mogelijk dat het bloed wordt onttrokken aan de hersenen, want de belangrijkste activiteit vindt nu plaats ter hoogte van de longen en het hart, en daardoor kun je duizelig worden en vallen. Als je neerzit kun je niet vallen en kun je je dus ook niet bezeren.

De neus
Enkele jaren geleden had ik een lezing in een bejaardentehuis voor het verplegende personeel. Er waren ook een aantal kinesitherapeuten (fysiotherapeuten) onder de toehoorders, die al direct protesteerden toen ik zei dat je moet in- en uitademen door de neus. “Neen,” zeiden ze, “je moet inademen door de neus en uitademen door de mond.” Dit is een vergissing om vooral twee redenen: de neus filtert de lucht en brengt hem op temperatuur vóór hij in de longen komt. Een filter moet geregeld worden schoongemaakt of hij raakt verstopt en daarvoor zorgt de uitstromende lucht. De lucht wordt voorverwarmd door het neusslijmvlies, dat op temperatuur wordt gehouden door de uitstromende lucht.

Het reinigen van de neus
Jalneti
Yogis hechten veel belang aan de zuiverheid van de neus. Een van de zes zuiveringsoefeningen (shatkriyaas) houdt dan ook verband met de neus. Haar naam is neti. Hiervoor wordt een neuskannetje gebruikt dat lotaa wordt genoemd. Dit is een kleine, ronde pot met rechtopstaande wanden, gemaakt van koper of van gebakken klei. Men vult de lotaa met water op kamertemperatuur en roert er een koffielepeltje zout door. Men buigt dan over de gootsteen, steekt de tuit in een neusgat en heft de lotaa wat op, zodat het water in de neus loopt. Het water loopt door de mond weer naar buiten. Als de lotaa half leeg is, wordt hij leeggegoten door het andere neusgat.

Daarna moet het water grondig naar buiten worden geblazen, zodat er geen water blijft staan in de plooien van het neusslijmvlies.

Ingeval van een neusverkoudheid kan neti worden gedaan met heel warm water waarin een koffielepel maagzout (bicarbonate de soude) werd opgelost. Maagzout is een wit poeder dat huisvrouwen vroeger in de kolen deden om ze beter verteerbaar te maken. In bepaalde kuuroorden steekt men een buisje in de neus en laat men het kuurwater een tijd spuiten. Niet iedereen kan zich evenwel een kuuroord veroorloven, maar zoals je ziet is er altijd een uitweg.

Soetraneti
Neti wordt ook gedaan met een touw (soetra). Men neemt een zacht, katoenen, gevlochten touw, enkele millimeters dik. Als kinderen gebruikten we zo’n touw of pees om onze tol te doen draaien. Maak het touw degelijk schoon. Het ene uiteinde wordt recht afgesneden. Het andere uiteinde wordt een eindje uitgerafeld. Maak het touw stijf met bijenwas. Steek het recht afgesneden uiteinde in een neusgat en duw het zachtjes verder tot je het met twee vingers kunt grijpen in je mond. Trek het enkele keren heen en weer en trek het dan weer uit de neus zodat het uitgerafelde einde door de gehele lengte van het neusgat wordt gehaald. Doe hetzelfde aan de andere zijde. De ogen gaan hiervan tranen en ook dat is gezond.

Het woord neti in filosofische teksten of in meditatieteksten heeft niets te maken met de zuiveringsoefening, al gaat het in feite ook om een zuivering. Je kunt over de Ultieme Werkelijkheid mediteren op een positieve en op een negatieve manier. De negatieve manier is door te zeggen of te overwegen wat ze niet is. Tijdens zijn verbanning ging Raama op zeker ogenblik gekleed als een rishi, een ziener of wijze. Hij nam plaats onder de andere rishis. Sietaa, zijn gemalin, zat bij de andere vrouwen. Een van hen vroeg aan Sietaa wie haar man was, maar de etiquette liet niet toe dat ze hem rechtstreeks aanwees. De vrouw keek van de ene rishi naar de andere, met de vraag: “Is het die?” Sietaa schudde van neen. Toen de vrouw naar Raama keek, zweeg Sietaa. Zo is ook stilte de meest aangewezen manier in verband met de Ultieme Werkelijkheid, want ze reikt voorbij woorden. Neti is in dit geval een samenstelling van de woorden na, niet en iti, aldus: na iti, niet aldus.