The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage

Uit licht van Sivanada : november 2003   Vol. 451

DE LOTUSHOUDING (1)

De Lotushouding heet in het Sanskrit Padmaasana. Padmaasana is een zithouding. De rechtervoet wordt op de linkerdij gelegd met de hiel tegen de buik en de linkervoet op de rechterdij eveneens met de hiel tegen de buik. Enkele aasanas of Yogahoudingen worden uitgevoerd met de Lotushouding als basis, zoals bijvoorbeeld de Vishouding (matsyaasana).

Ik ben niet geboren met lenige knieën, maar veeleer met betonnen knieën. In 1960 heb ik er negen maanden over gedaan om de Lotushouding te leren. En nu, drieënveertig jaar later doe ik ze nog elke dag en ik heb mijn knie-en nooit geforceerd, omdat ik altijd systematische te werk ben gegaan en er niet in heb overdreven.

Een padma is een lotus. De boeddhistische mantra bijvoorbeeld luidt OM Mani padme hoem (ik ben het juweel in de lotus). Een mani is iets wat schittert, een edelsteen. Denk aan de naam van de manipoerachakra ter hoogte van de navel, die in het grofstoffelijke lichaam als tegenhanger de zonnevlecht heeft. Een poera is een kasteel, een burcht, een stad. Denk aan Singapoer, letterlijk: de leeuwenstad. Padme betekent: in de lotus. De chakras zijn de energiecentra op de wervelkolom. Chakra betekent: wiel, omdat de energiecentra in meditatie worden ervaren als wervelingen van energie. Hoem betekent: ik ben.

De lotus verzinnebeeldt de staat van Yoga. Hij groeit in het water, maar wordt er niet door bezoedeld. De Yogi is in de wereld, maar is niet van de wereld, betekent dit; of de boot moet op het water liggen, maar het water mag niet in de boot dringen. In de Bhagavad Gietaa vind je volgend inspirerend vers (V 10; zie onze uitgave van de BhG):

Hij die handelt, alle handelingen in het Absolute (Brahman) plaatsend en gehechtheid opgevend, wordt evenmin bezoedeld door zonde als een lotusblad door water.

Brahman is afgeleid van de werkwoordswortel bri, groter worden. Hoe snel en hoe ver je ook gaat, die Werkelijkheid is er al. Hoe diep je ook nadenkt, altijd ontsnapt die Werkelijkheid aan je geest. Er zijn wat men in het Sanskrit atiprashna of transcendente vragen noemt. Dit zijn vragen waarop we geen antwoord hebben. Waar is de grens van de ruimte? Wat is het begin van de tijd? Wat is in oorzaak en gevolg het eerste of zoals Voltaire zei: "Wat was er eerst, de kip of het ei?" Niemand heeft daar ooit een antwoord op gegeven, want de geest werkt met de begrippen ruimte, tijd en oorzakelijkheid en met een beperkt instrument kun je nooit het oneindige peilen. De Ultieme Werkelijkheid, die zelfs voorbij ruimte, tijd en oorzakelijkheid reikt, ligt ver buiten het bereik van de geest en de spraak. Je kunt ze nooit vatten in woorden en begrippen. Je kunt ze niet horen, zien of begrijpen, maar ze is het licht en leven van de zintuigen, de spraak en de geest. In meditatie contacteert de Yogi het Absolute door voorbij de zintuigen en de geest te gaan en hij put daaruit heel wat energie.

Een Yogahouding zoals de Lotushouding leer je maar door geduldige oefening en door je niet te forceren. Gun het de tijd. Je moet het rustig en met geduld voorbereiden. "First deserve, then desire", zei Goeroedev (verdien eerst en begeer dan). Ook hier is haastige spoed zelden goed. Je kunt het niet overhaasten.

Ga tewerk op de volgende beproefde manier. Ga zitten op je mat met de benen gestrekt. Strek de rug en ontspan hem dan zo goed mogelijk. Zit goed op de twee delen van het zitvlak. Voel hoe de grond het lichaam draagt. Ontspan het lichaam grondig. Buig het linkerbeen en trek de hiel zo dicht mogelijk tegen het perineum (plek tussen anus en geslachtsorgaan). Ontspan dat linkerbeen goed, zodat het zakt door zijn eigen gewicht. Duw nu op een zachtaardige manier de knie in de richting van de grond, zonder bruuske bewegingen. Houd die druk een tijd vol. Je hoeft dit niet te herhalen, maar houd het elke dag wat langer vol. Plaats om te eindigen de handpalmen vóór de borst tegen elkaar, sluit de ogen en mediteer over het oneindige Brahman, niet als iets anders, als iets ver van je af, maar als je eigen wezenlijke Zelf, als iets dat alomtegenwoordig is en dat je in staat stelt je bewust te zijn van de zon, de maan, de sterren, van het hele oneindige heelal.

Doe hetzelfde aan de andere zijde.

Duw de knie niet met bruuske, verende bewegingen naar beneden. Als je langzaam en gelijkmatig drukt, voel je tijdig de pijn, die je waarschuwt dat er gevaar dreigt. Je kunt in dat geval stoppen vóór de pijngrens wordt bereikt. Als je bruuske bewegingen maakt, ga je met geweld door de pijngrens. De pijn die je dan voelt, is het gevolg van toegebrachte schade. Je kunt op die manier iets kapot maken dat je met geduld gedurende lange tijd hebt opgebouwd. Wees dus niet ongeduldig. Gun het zijn tijd. Heb het geduld van de kat die een vogel besluipt en de vasthoudendheid van de bloedzuiger. Dat is het geheim van het succes. Volgende maand gaan we een stap verder.