The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage

Uit licht van Sivanada : oktober 2004   Vol. 460

 

GNYAANA MOEDRAA

Enkele maanden geleden schreef ik reeds over de gnyaana moedraa toen ik het over de Lotushouding had. Op aanvraag verstrek ik met dit artikel nog wat meer informatie.

Moedraa        
Moedraa is afgeleid van de werkwoordswortel moed, vrolijk of blij zijn, zich verheugen. Moedraas brengen vreugde, omdat ze de geest doen wegsmelten (drava). Moedraa betekent: zegel. Het bewustzijn wordt immers verzegeld in een bepaalde staat. In Hatha Yoga zijn moedraas oefeningen om de energie te verzegelen in een bepaalde plaats van het lichaam.

Een van de in meditatie meest gebruikte hastamoedraas of handgebaren is de gnyaanamoedraaof chinmoedraa. Gnyaana wordt vertaald als wijsheid of kennis. Dit is een correcte vertaling op voorwaarde dat wordt ingezien dat met kennis "kennis van de Kenner" of Zelfkennis of beter gezegd Zelfbewustzijn wordt bedoeld. Chin komt van chit (bewustzijn). De t verandert vóór een m in een n.

Dergelijke klankwisselingen komen in alle talen voor. Het verschil is dat ze in het Sanskrit ook worden geschreven. Als je bijvoorbeeld in het Nederlands "op het" uitspreekt, zeg je niet "op het", maar "ob het". De stemloze p wordt door de stemhebbende h veranderd in een stemhebbende b. Een voorbeeld in het Sanskrit: satbetekent dat wat is; het is afgeleid van de werkwoordswortel as, zijn.Goeroe betekent: leraar, iemand die de duisternis verdrijft. Als saten goeroe worden gecombineerd, krijg je sadgoeroe, spirituele leraar. De stemhebbende g verandert de stemloze t in een stemhebbende d. Deze klankwisseling wordt, zoals gezegd, ook geschreven. Laat je hierdoor niet in verwarring brengen. De toepassing van deze regels wordt sandhi genoemd.

Misleid door hun schijnbare eenvoud apen Westerlingen deze moedraas vaak na zonder veel inzicht. Het mag evenwel nooit worden vergeten dat achter Yogaoefeningen, ook de allereenvoudigste, altijd de boodschap schuilgaat dat de Zelfvervreemding moet worden doorbroken of met andere woorden dat het ego moet worden overstegen of getranscendeerd.

Taal van de vingers
De vingers hebben alle een betekenis. Er is namelijk een relatie tussen centra in het lichaam van de mens en centra in het lichaam van de Heer of het heelal. Voor de oude rishis of zieners, die aan de basis liggen van de Yogawetenschap, was het heelal een manifestatie van de Ultieme Werkelijkheid of God. Ze zeiden dan ook: "Harir eva jagad jagad eva Harih. God (Hari) is waarlijk (eva) het heelal (jagat), het heelal is waarlijk God."

De dingen worden waargenomen in vijf vormen: als leegte, in een gasvormige staat, als vuur of hitte, in een vloeibare staat en in een vaste vorm. Ze worden ook waargenomen met vijf zintuigen. Om die reden zeiden ze dat er vijf elementen zijn, die ze ether, lucht, vuur, water en aarde noemden. De duimen zijn aardesymbolen en zijn verbonden met het hart. De wijsvingers zijn watersymbolen en zijn verbonden met het hoofd. De middenvingers zijn vuursymbolen en zijn verbonden met de ogen en met bindoe. Bindoe is de plek waar je haar een kruintje vormt. In de oude tijd hadden katholieke priesters hier een tonsuur, dat wil zeggen dat ze precies daar hun haar afscheerden. Je herkende ze aan het kale plekje op hun kruin ter grootte van een stuk van twee euro. Brahmanen scheerden hun hele hoofd kaal, maar lieten op de kruin hun haar groeien. Dit paardenstaartje wordt chotie genoemd. De ringvingers zijn luchtsymbolen en zijn verbonden met het subtiele lichaam. De pinken zijn ethersymbolen en zijn verbonden met het voortplantingsorgaan. Het lichaam is als een magneet. Deze punten zijn er de positieve en negatieve polen van. Zijn bewustzijn plaatsen in deze lichaamsdelen en ledematen wordt anganyaasa en karanyaasagenoemd. Als je dit beoefent, verdwijnen de grenzen en ontwikkel je een kosmisch bewustzijn.

De duim verzinnebeeldt het Zelf of aatman. De wijsvinger verzinnebeeldt het ego. Dat de wijsvinger tegen de duim wordt geplaatst verzinnebeeldt gnyaanaof Zelfbewustzijn. In dit geval zijn de drie goenas, de andere vingers, in rust of harmonie. De goenas zijn de drie eigenschappen van de natuur,sattva, rajas en tamas of evenwicht, energie en inertie of traagheid. Gnyaanamoedraa brengt je geest in een staat die neigt naar meditatie.

Het effect van moedraas is nog duidelijker in de manier waarop de mensen in India elkaar groeten. Ze zetten buigend de handpalmen tegen elkaar. Ze groeten de Ultieme Werkelijkheid in degene die ze begroeten. Deze moedraa heet namaste ofnamaskaaramoedraa. Het gebaar alleen al roept vanzelf een gevoel van genegenheid, eenheid en verering op.