The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage

Uit licht van Sivanada : mei 2005   Vol. 467

 

EEN ONS PRAKTIJK IS BETER DAN TONNEN THEORIE

METHODE OM TE ONTSPANNEN MET DE MAHAAMANTRA

De maan schijnt in mijn lijf,      
maar mijn blinde ogen kunnen haar niet zien.         
De maan is in mij en ook de zon is in mij.   
De nooit geslagen trom der Eeuwigheid wordt in mij geroerd,          
maar mijn dove oren kunnen het niet horen.      
Zolang de mens schreeuwt om het ik en het mijn,   
zolang zijn zijn daden als niets.   
Als alle liefde voor het ik en het mijn dood is,        
dan wordt het werk des Heren gedaan.
Want werk heeft geen ander doel dan het winnen van kennis.
Als die er is, dan wordt het werk weggedaan.    
De bloem bloeit voor de vrucht; als die er is, welkt de bloem. 
De muskus is in het hert, maar het zoekt er niet naar in zich,    
het dwaalt om en zoekt gras.

            Kabier

(Frederik Van Eedens vertaling uit het Engels van Rabindranath Tagore's vertaling uit het Hindi)

De mahaamantra  
Hare Raama Hare Raama Raama Raama Hare Hare      
Hare Krishna Hare Krishna Krishna Krishna Hare Hare

Dit is de mahaamantra. Deze mantra bestaat uit twee regels van elk zestien lettergrepen. Mahaa betekent: groot. Manbetekent: denken. Tra betekent: beschermer. Een mantra is een mystieke meditatieformule. Hij kan worden herhaald met een maalaa of snoer.

De maalaa      
Aan een maalaa zijn honderd en acht kralen. Dit is een symbolisch getal. De één verzinnebeeldt de Ultieme Werkelijkheid bekleed met naam en vorm. De nul verzinnebeeldt het Absolute, dat wat namen en vormen overstijgt. Acht verzinnebeeldt de natuur. In de Bhagavad Gietaa (VII 4) zegt Shrie Krishna:

Aarde, water, vuur, lucht, ether, de geest, het intellect en het ik vormen mijn achtvoudige natuur.

Aarde, water, vuur, lucht en ether zijn de vijf elementen of de natuur in een vaste en een vloeibare vorm, in de vorm van warmte, in gasvormige staat en als leegte.

De maalaa heeft dezelfde functie als de maatbeker die wordt geleverd bij bijvoorbeeld waspoeder of bij een geneesmiddel in poedervorm enz.

De mantra kan ook worden gezongen. Dit is kiertan of het bezingen van de kierti of faam. Swami Sivananda schreef tal van liederen op het ritme van de mahaamantra. Soms herhaal ik in de Satsang demahaamantra op zo'n manier dat de stem naar omhoog gaat en dan weer naar omlaag. Een deelnemer vroeg me wat daar de betekenis van is en wat ik precies doe. Ik roteer het bewustzijn in de energiecentra op de wervelkolom (chakras) en steunpunten van de energie (aadhaaras) en trek daarna de levenskracht terug uit de grote tenen via achttien steunpunten van de energie in de top van het hoofd.

De chakras en aadhaaras       
moelaadhaarachakra in het ondereind van de wervelkolom
svaadhishthaanachakra twee vingerbreedten hoger op de wervelkolom    
manipoerachakra op de wervelkolom ter hoogte van de navel   
anaahatachakra op de wervelkolom ter hoogte van het hart     
vishoeddhachakra waar schedel en wervelkolom samenkomen    
naasikaagra of de top van de neus    
bhroemadya of de plaats tussen de wenkbrauwen  
sahasraara in de top van de schedel
bindoe waar je haar een kruintje vormt   
aagnyaachakra onder de top van de schedel ter hoogte van de plaats tussen de wenkbrauwen  
dan daal je weer af in de wervelkolom via           
vishoeddhachakra      
anaahatachakra        
manipoerachakra      
svaadhishthaanachakra        
moelaadhaarachakra

Je zingt in elk centrum of je herhaalt in gedachten in elk centrum de mahaamantra. Bij het zingen klinkt de stem bij het opstijgen steeds hoger en bij het dalen klinkt ze steeds lager. Je gaat dus in de wervelkolom op en neer. Dit kan tot zevenkeer toe worden herhaald. De top van de neus, de plaats tussen de wenkbrauwen en de kruin kunnen eventueel worden weggelaten. Als je je een tijd bewust bent van de top van de neus en de plaats tussen de wenkbrauwen komt de geest tot stilstand. Je bewust zijn van de kruin bevordert het vormen van mentale beelden.

Daarna ben je je bewust van de levenskracht in de grote tenen. Je voelt ze heel duidelijk. Je trekt ze achtereenvolgens terug 
1. van de grote tenen   
2. in het centrum van de enkels  
3. in het midden van de schenen
4. in de top van de schenen       
5. in het centrum van de knieën  
6. in het centrum van de dijen    
7 in de lies        
8 in de onderbuik         
9 in het gedeelte van de buik onder de navel  
10. in de navel  
11. in de maagkuil          
12. in het kuiltje van de keel      
13. in het verhemelte       
14. in het dak van de neus      
15. in beide ogen    
16. in de plaats tussen de wenkbrauwen  
17. in het gehele voorhoofd        
18. in de top van de schedel

Bij het zingen van de mantra gaat de stem, zoals gezegd, steeds hoger en bereikt haar hoogste niveau in de top van de schedel. Het zingen gebeurt vanzelfsprekend in zithouding. Je kunt op deze manier ter voorbereiding van de meditatie in korte tijd het lichaam en de geest diep ontspannen.

In de top van de schedel stel je je een open gebloeide lotus voor. De lotus staat symbool voor Yoga. De lotus groeit in het water. Hij wordt door de modder niet bezoedelt en door het water niet nat gemaakt. Zo is de Yogi in de wereld, maar hij is niet van de wereld. Op die lotus zit je spirituele leraar. Je hangt een bloemenkrans rond zijn nek ten teken van verheerlijking en je legt een bloemenkrans aan zijn voeten ten teken van overgave. Hij zal je de waarheid openbaren door discipelschap, door vragen te stellen en door dienst. Herhaal in gedachten: "Moge Sadgoeroedev me altijd, overal en in alle omstandigheden behoeden."

De bloemenkrans
Bloemen verzinnebeelden de vrucht van je leven. Een dier moet bij tijd en wijle voedsel vinden en het moet er heel de tijd op bedacht zijn dat het zelf niet verdwijnt in de maag van een vijand, die zelf op zoek is naar voedsel. Dat is zijn enig probleem. Een mens is evenwel bezeten door de onbedwingbare drang naar kennis. Van kindsbeen af stelt hij zich ontelbare vragen over alles en nog wat, die alle om een antwoord vragen. Zijn intelligentie stelt hem in staat een wijze of een heilige te worden, maar het kan er ook de oorzaak van zijn dat hij een gevreesde misdadiger wordt. Zijn intelligentie is dus zijn grootheid en ook zijn handicap. Om die reden zegt Shrie Krishna tegen Arjoena in de BhagavadGietaa: "Wees een verzaker van de vruchten van je handeling." Met andere woorden: maak van je leven een offer of plaats je ego niet als drijfveer achter je intelligentie. Dit is de gebruiksaanwijzing bij dit wonderbare intellect. Dit is tevens de betekenis van de bloemenkrans of guirlande.

Alleen het hart kan smelten          
Ga dan naar de plaats waar je wijst als je ik zegt. Daar, in de innerlijke kwartieren van je hart, is er een oneindige ruimte, die alles omvat en die vol is van licht en zaligheid. Voel er de aanwezigheid van de Ultieme Werkelijkheid, die het oog is van je oog, het oor van je oor, de levenskracht van je levenskracht. Als je geest probeert die werkelijkheid te doorgronden keert hij gefrustreerd terug. Je mond kan die werkelijkheid niet vatten in woorden, maar door de kracht van die werkelijkheid spreekt je mond. Kabier: "Al maakte men van de zeven wereldzeeën een inktpot en van alle woudbomen een pen en van de hele aarde één blad papier dan nog zou men er niet in slagen zelfs maar een fractie van dat Wezen (Hari) te beschrijven, al ging men er eeuwen mee door." Herhaal voel en mediteer:          
OM Soham (Ik ben Hem)        
OM Shivoham (Ik ben Shiva, de Voorspoedige)  
OM Satchidaanandasvaroepoham (Ik ben in wezen absoluut Bestaan-Bewustzijn-Zaligheid).

Hari, de Ultieme Werkelijkheid zelf, komt zich dan installeren in de innerlijke kwartieren van je hart, maar vaak vindt hij die plek al ingenomen door het ego. Zorg dat dit niet gebeurt.

Je voelt in die spirituele ruimte het in en het uit van de adem of het pulseren van de levenskracht. Die ruimte slorpt als het ware je hele geest met al zijn gedachten en gevoelens op.

Je kunt nu een tijd je eigen mantra herhalen of de mantrazichzelf laten herhalen.

Wanneer het roteren van het bewustzijn en het terugtrekken van de levenskracht worden beoefend in rugligging bij wijze van ontspanning (Shavaasanaof Lijkhouding en Yoganidraa of de Yogaslaap) gebeurt het reciteren van de mantras vanzelfsprekend in gedachten.

Het roteren van het bewustzijn en het terugtrekken van de levenskracht kunnen ook worden gedaan zonder mantra.

Het lichaam volgt de geest
Als je het bewustzijn roteert, wees je dan een korte tijd bewust van de chakras en aadhaaras,de ene na de andere. Breng de chakras in gedachten in de juiste positie en je zult merken dat de wervelkolom volgt. Dit geldt vooral voor de svaadhishthaanachakra, de manipoerachakra, de anaahatachakra en de vishoeddhachakra(trek de kin wat in, rek de nek wat uit, strek de rug goed op, maar ontspan dan). Hoe rechter de rug en hoe beter ontspannen en gemakkelijker de houding wordt hoe vlotter de meditatie. Dit is vanzelfsprekend, zoals met alles, een kwestie van geduldige oefening. Laat je niet ontmoedigen en maak je geen zorgen over de resultaten of de vruchten van je oefening. Ze dragen zorg voor zichzelf.

Je moet investeren in je gezin en je wereldse zaken en je brood verdienen op een eerlijke manier, zodat je iedereen zonder blozen in de ogen kunt kijken. Maar je moet ook investeren in je zielenzaligheid, want het is het enige dat je zal helpen voor je verlossing als op het ogenblik van de dood je keel wordt dichtgeknepen. De oude wijzen noemden dat de vier poeroeshaartas(menselijke inspanningen) dharma, artha, kaama, moksha. Je moet bijdragen tot de welstand van de maatschappij waarin je leeft (artha). Je kunt genieten van de dingen (kaama). Maar beide mogen niemand nadeel berokkenen en moeten voldoen aan bepaalde regels (dharma). En dit alles moet uiteindelijk leiden tot de verlossing of verlichting (moksha). Het leven is kort, er zijn vele hindernissen, de tijd gaat snel en het einde komt voor je er erg in hebt. En het is wijsheid ervoor te zorgen dan je dan niet vergaat van spijt om de gemiste kans.

Al onze problemen zijn te herleiden tot het feit dat we niet mediteren, want dit heeft tot gevolg dat we totaal vervreemd zijn van onze wezenskern of Zelf en rondlopen met een door en door vals zelfbeeld en dat we er rotsvast van overtuigd zijn dat alles in zijn diepste wezen lijden is, wijl alles in zijn diepste wezen zaligheid is. Dit is het wat Swami Satchidanandaji duidelijk wilde maken toen hij ondergetekende in 1967 een spirituele naam gaf.

            Narayana