The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage


YOGANIDRAA,
DE PSYCHISCHE SLAAP

Het contact met The Divine Life Society, die werd gesticht in 1936 door Goeroedev Swami Sivananda, kwam tot stand in 1962 via briefwisseling. We namen de datum van Goeroedevs eerste brief, 6 december 1962, als stichtingsdatum, om aldus te onderstrepen dat Yoga Vedanta Aalst de uitkomst is van Goeroedevs Satsankalpa (waar voornemen).

Toen Swami Satchidananda, een van Swami Sivananda's vooraanstaande discipelen, in 1966 op uitnodiging van de filmregisseur Conrad Rooks, naar Amerika reisde, deed hij eerst Europa aan. Terwijl zijn gastheer aan toerisme deed, contacteerde Swami Satchidananda de mensen die ze in Rishikesh op hun adressenlijst hadden staan. Zijn brief kwam uit Londen. Het tweede contact was via de telefoon vanuit Hotel Napoleon, Parijs. Hij bezocht ons in mei van dat jaar en bleef veertien dagen. Overal waar hij daarna kwam, zong hij onze lof. Dit had tot gevolg dat meer Swamis naar Aalst afzakten. De eerste was Swami Satyananda, stichter van de Bihar School of Yoga, die tijdens een van de programma's die we organiseerden (20 juli 1968 in de feestzaal van het stadhuis) een Yoganidraa begeleidde. Wat volgt is de tekst van die Yoganidraa.

Yoga Nidraa

Gelieve jullie plaatsen in te nemen, de stilte te bewaren en de lichten te doven. Alvorens met Yoganidraa te beginnen zal ik jullie een korte inleiding geven. Yoganidraa wordt beoefend in rugligging. Degenen die geen plaats hebben om te gaan liggen, kunnen meedoen terwijl ze op hun stoel zitten.

Het woord Yoganidraa betekent "bewuste ontspanning". Het is niet slapen, maar wakker blijven. Als je op hetzelfde ogenblik zowel je geest als je lichaam kunt ontspannen en toch wakker blijven, verkrijg je een maximale ontspanning. Als je dus Yoganidraa gaat beoefenen, doe dan je uiterste best om niet in te slapen. Concentreer je op en wees je bewust van de richtlijnen die ik je tijdens de Yoganidraa geef.

De goede houding
Ga liggen op de rug met het hoofd naar mij toe. Sluit de ogen. Spreid de benen op heupbreedte. Leg de armen op enige afstand van het lichaam. Raak elkaar niet aan. Raak geen enkel voorwerp aan.

Gebruik de eerste minuten om je lichaam goed te leggen, zodat je ten minste een half uur onbeweeglijk kunt blijven liggen. Pas dus nu je houding aan, want als de Yoganidraa begint, mag je, ten koste van wat ook, niet meer bewegen.

Bewustwording van de oefening
Wees je er nu van bewust dat je Yoganidraa gaat beoefenen. Zeg in gedachten: "Ik ga Yoganidraa beoefenen. Ik ga Yoganidraa beoefenen. In Yoganidraa zal mijn lichaam onbeweeglijk blijven gedurende een half uur. Ik zal niet inslapen. Ik zal naar de onderrichtingen blijven luisteren. Ik zal bewust de onderrichtingen volgen."

Laat het intellect rusten
Een belangrijk punt in Yoganidraa is: houd je intellect in toom. Ontleed de instructies niet kritisch, volg slechts de stem, vraag je niet steeds af: "Waarom? Waarom? Waarom?"

Maak een voornemen
Alvorens Yoganidraa te beginnen moet je een besluit (voornemen) nemen. Dat besluit moet iets zijn dat je wil worden of iets waarmee je wil stoppen. Dat besluit moet elke dag worden herhaald tot het werd verwezenlijkt. Het moet zeer kort en duidelijk omschreven zijn.

Wees niet schuchter tegenover jezelf. Je moet zelfs niet bang zijn een besluit te nemen dat op intellectueel gebied moeilijk te aanvaarden of te verwezenlijken is. Wees ervan overtuigd dat alles wat je je tijdens deze Yoganidraa voorneemt verwezenlijkt kan worden. Dit besluit wordt sankalpa genoemd. Dit betekent: krachtig voornemen, de kracht van het Zelf.

De Yoganidraa moet worden beoefend nadat je het besluit in je geest hebt geformuleerd als een achtergrond. Herhaal niet altijd: "Ik zal goed worden, ik zal goed worden, ik zal goed worden." Je moet duidelijk omschrijven op welk gebied je goed wil worden. Er mag geen dubbelzinnigheid zijn in het besluit. En eens het besluit genomen, moet je je erop concentreren en je er bewust van zijn.

Maak hetzelfde voornemen op het einde
Tijdens de Yoganidraa mag je geen enkele beweging maken en moet je de ogen gesloten houden. Als de oefening beëindigd is, zal ik de woorden Harih OM Tat Sat zingen. Dat is het ogenblik om de Yoganidraa te beëindigen.

Harih OM Tat Sat is het teken voor: ontwaak. Na het zingen van de mantra Harih OM Tat Sat moet je de ogen gesloten houden en nog een vijftiental malen in gedachten je genomen besluit herhalen. Slechts daarna mag je de ogen openen.

Yoganidraa begint dus met een besluit en eindigt met een besluit. Omschrijf zo nauwkeurig mogelijk dat voornemen of besluit. Het is nutteloos het voornemen te hebben jezelf te verbeteren: je moet verduidelijken welke verbetering je wenst. Het is eveneens nutteloos het besluit te nemen dat je iedereen zult helpen. Je moet nauwkeurig omschrijven welke hulp je wenst te geven.

Bijvoorbeeld: het besluit "Ik zal mijn geest verbeteren" is nutteloos. Weer moet je duidelijk het vermogen aangeven dat je tot ontwikkeling wilt brengen.

In Yoganidraa mag je het moeilijkste besluit nemen en ervan overtuigd zijn dat het zal worden verwezenlijkt.

Slaap niet in; blijf luisteren
Een zeer belangrijk punt in Yoganidraa is niet in te slapen. Het tweede punt is niet te trachten het proces te analyseren. Het derde ervoor te zorgen niet te hard te werken op het gebied van concentratie. Nog een belangrijk punt is: blijf luisteren naar de richtlijnen van de stem of je ze begrijpt of niet.

Bewustwording van het lichaam
Visualiseer (dat is vorm je in gedachten een beeld) nu het lichaam in zijn geheel. Wees je bewust van het gehele lichaam. Blijf je voortdurend bewust van het gehele lichaam. Blijf je voortdurend bewust van het gehele lichaam en ontspan het dan in gedachten.

In gedachten samentrekken en inkrimpen
Ten tweede: span nu in gedachten het lichaam op; dat is geen fysieke samentrekking, geen samentrekking van de spieren, geen beweging van de ledematen. Het is slechts een gevoel. Herhaal dit enkele keren: samentrekking, inkrimping, enz.

Rotatie van het bewustzijn
Slaap niet in, maar wees je steeds van jezelf bewust. Nu volgt de rotatie van het bewustzijn in de verschillende delen van het lichaam. Luister naar mijn stem. Herhaal in gedachten de naam van het lichaamsdeel dat ik opnoem en wees je ervan bewust gedurende een tweetal seconden. Als ik bijvoorbeeld zeg: "Rechterduim", moet je in gedachten herhalen: "Rechterduim", en je bewust worden van het bestaan van de rechterduim. Dat is alles. Je moet je niet erg concentreren. Je moet slechts twee zaken doen. Ten eerste: in gedachten de naam van het lichaamsdeel herhalen; ten tweede: je bewust worden van het bestaan van dat lichaamsdeel. Slechts deze twee zaken moet je doen. Zelfs als je niet in staat bent je een bepaald lichaamsdeel voor te stellen, heeft dat geen belang.

Rechterzijde
We beginnen nu met de rechterzijde van het lichaam. Houd je klaar voor de rechterduim. Zeg in gedachten: "Rechterduim", en denk aan die rechterduim. Wijsvinger, middenvinger, ringvinger, pink, handpalm, pols, elleboog, schouder, oksel, heup, dij, knieschijf, scheenbeen, enkel, hiel, voetzool, rechter grote teen, tweede teen, derde, vierde, kleine teen.

Herinner je dat je niet mag inslapen. Pas op, want de slaap komt gemakkelijk. Ten tweede moet je in gedachten de naam van het lichaamsdeel herhalen en moet je aan dat bepaalde lichaamsdeel denken.

Linkerzijde
We gaan nu naar de linkerzijde van het lichaam. Linkerduim, wijsvinger, middenvinger, ringvinger, pink, handpalm, pols, elleboog, schouder, oksel, heup, dij, knieschijf, scheenbeen, enkel, hiel, voetzool, linker grote teen, tweede teen, derde, vierde, kleine teen.

Achterzijde
Breng nu je aandacht naar de achterzijde van het lichaam. Eerst de kleine hersenen die zich bevinden in het achterhoofd dat de grond raakt, rechterschouderblad, linkerschouderblad, rechterflank, linkerflank, wervelkolom, rechter achterdijspier, linker achterdijspier, rechterknieholte, linkerknieholte, rechterkuit, linkerkuit, de hele rug, de hele achterzijde van het lichaam van het hoofd tot de voeten, de hele achterzijde.

Voorzijde
Nu de voorzijde van het lichaam. Eerst de top van het hoofd, de sahasraara in de kruin. Zeg in gedachten: "Sahasraara", en word je bewust van dat lichaamsdeel. Dan voorhoofd, rechterwenkbrauw, linkerwenkbrauw, punt tussen de wenkbrauwen, rechteroog, linkeroog, neus, top van de neus, rechterwang, linkerwang, rechteroor, linkeroor, bovenlip, onderlip, kin, keel, rechterzijde van de borst, linkerzijde van de borst, navel, buik, rechterdij, linkerdij, rechterarm, linkerarm, rechterbeen, linkerbeen, beide benen tegelijk, het hoofd, de top van het hoofd, de kruin of bindoe, het achterhoofd.

Hersenen, ruggenmerg en reflexcentra
Wees je nu bewust van je hersenen. Laat je geest naar je brein gaan. Laat je geest in je brein gaan. Zie je hersenen vanbinnen. Voel het gehele hoofd, voel het gehele hoofd. Het gehele lichaam, het gehele lichaam, het gehele lichaam.

Breng nu je bewustzijn naar het ruggenmerg en ga naar het onderste gedeelte ervan. Het eerste reflexcentrum is het perineum tussen de anus en de geslachtsorganen. Het heet moelaadhaara. Herhaal in gedachten:"Moelaadhaa-ra", en breng je geest naar de bodem van het perineum:

"Moelaadhaara, moelaadhaara, moelaadhaara, moelaadhaara."

Ga nu iets hoger, naar het uiteinde van het ruggenmerg, waar de ruggengraat eindigt en het staartbeen begint. Vestig je bewustzijn daar en zeg in gedachten: "Svaadhishthaana, svaadhishthaana, svaadhishthaana."

Ga nu weer iets hoger in het ruggenmerg tot ter de hoogte van de navel. Zeg: "Manipoera, manipoera, manipoera, manipoera."

Ga nog iets hoger in het ruggenmerg tot ter hoogte van het hart. Zeg:"Anaahata, anaahata, anaahata, anaahata."

Ga nog hoger in het ruggenmerg tot in de nek waar de ruggengraat en de schedel samenkomen. Zeg: "Vishoeddha, vishoeddha, vishoeddha, vishoeddha."

Ga nog hoger tot in het achterhoofd onder de top van de schedel ter hoogte van de plaats tussen de wenkbrauwen. Richt je geest naar binnen, naar het achterste deel van de hersenen. Hier is het centrum van het derde oog. Zeg: "Aagnyaa, aagnyaa, aagnyaa, aagnyaa."

Ga nog hoger naar de plaats waar je haar een kruintje vormt en zeg in gedachten: "Bindoe". Houd je geest daar vast en zeg: "Bindoe, bindoe, bindoe, bindoe."

Ga nu naar de top van de schedel en zeg: "Sahasraara, sahasraara, sahasraara, sahasraara."

Keer nu terug in dezelfde volgorde. Waar je haar een kruintje vormt, bindoe. In het achterste gedeelte van het brein, aagnyaa. In de nek, vishoeddha. Achter het hart, anaahata. Achter de navel, manipoera. In het uiteinde van de wervelkolom, svaadhishthaana. In het perineum, tussen anus en geslachtsorganen, moelaadhaara.

Samentrekken en uitzetten
Trek nu in gedachten het lichaam samen... en laat het uitzetten... Geen ontspanning, maar uitzetting. Uitzetten, samentrekken. Uitzetten, samentrekken. Uitzetten, samentrekken. Uitzetten, samentrekken.

Visualiseren
Nu zal ik snel een reeks woorden uitspreken. Tracht de beelden die ze oproepen te visualiseren (dat wil zeggen, in gedachten te zien) in je voorhoofd. Houd je geest wakker; controleer je wakkerheid: een rode roos, een boot op het meer, een bewolkte hemel, een druilerige regen, de uitgestrektheid van een veld, een koe in de weide, een klare vijver, een donkere nacht, de sterrenhemel, de volle maan, de bliksem, een hond, een kerk, een roos, een boot op het meer, een uitgestrekt weiland, dennenwouden, een bewolkte avondlucht, een blauwe lotus, een koe in de weide, de groene bermen langs de weg, een besneeuwd landschap, het blad van een roos, het blad van een roos, een vis, een vis in het water, een blauwe sterrenhemel, een Yogi in lotushouding, de mediterende Boeddha, het luiden van een kerkklok, een kabbelende rivier, het zandstrand, zeegolven, een zonnebloem, een rode omgekeerde driehoek, een gevoel van slaperigheid, een zonnebloem, een kleine kaarsvlam, het gevoel van koude, een gevoel duizeligheid, een halve maan, een zeer grote rode lotus...

Tracht je eigen lichaam te zien zoals het daar ligt tijdens de Yoganidraa; tracht je eigen lichaam te zien zoals het daar ligt tijdens de Yoganidraa.

Tracht je eigen lichaam te zien alsof je gescheiden bent van je lichaam, alsof je aan de deur staat en naar je eigen lichaam kijkt, alsof je van je lichaam verwijderd bent en het bekijkt. Doe een grote inspanning om het te zien.

Tracht nu je geest langzaam uit de staat van Yoganidraa weg te nemen. Wees je bewust van de zaal waarin je Yoganidraa beoefent.

Word je bewust van mij, die je de Yoganidraa heb onderwezen. Word je bewust van de plaats waar je ligt. Word je bewust van je lichamelijke aanwezigheid.

Wanneer ik de mantra citeer, ga je rechtop zitten en herhaal je in gedachten met gesloten ogen een vijftiental keren je besluit. En open slechts dan je ogen. Harih OM Tat Sat.

Harih OM Tat Sat is het sein voor: "Ontwaak." Harih OM Tat Sat. Harih OM Tat Sat: "Ontwaak."

Houd je ogen nog gesloten. Herhaal je besluit, herhaal je besluit, herhaal je besluit met een absolute tegenwoordigheid van geest.

Wanneer je het een vijftien- tot twintigmaal hebt herhaald, open dan de ogen en draai je met het gezicht naar mij toe.

Je mag nu het licht aansteken. Deze Yoganidraa duurde 45 minuten. Ik deed het hele proces slechts eenmaal.

De rotatie van het bewustzijn in de lichaamsdelen moet minimum driemaal en maximum tienmaal worden herhaald.

De rotatie van het bewustzijn in de chakras zou negenmaal moeten gebeuren, de concentratie op het hele lichaam zevenmaal.

Het besluit (voornemen) wordt 15 tot 20 maal herhaald. Het volstaat echter zich slechts eenmaal op de verschillende beelden te concentreren, maar dit moet dan vlug geschieden.

VRAGEN OVER YOGA NIDRAA

Wat is de bedoeling van het visualiseren van beelden?
Dat gebeurt om na te gaan hoe snel en aandachtig je geest door Yoganidraa geworden is.

Moet men zich even bewust en goed concentreren op het rechter- als op het linkergedeelte van het lichaam?
Normaal moet dat gelijk zijn. Het is niet zozeer een concentreren op, maar veeleer een zich bewust worden van het lichaam. Het heeft evenwel geen belang dat je je beter bewust kunt zijn van een van beide zijden van het lichaam. Het verschil in het bewuste aanvoelen is te verklaren door het feit dat je aandacht niet altijd even scherp is.

Is dit een oefening voor beginners?
Dit was inderdaad een oefening voor beginners. Het is mogelijk dat het niet van in het begin de begeerde uitwerking heeft. Je moet blijven oefenen, dan zul je zeker de begeerde resultaten bereiken.

Als men last heeft om de ogen gesloten te houden, is het dan niet beter ze half open te houden?
Neen, ze moeten worden gesloten gehouden, al moet je ze dichtknijpen. Ze zullen vanzelf ontspannen tijdens de oefening.

Is het goed, gekleurde beelden te zien?
Ja, het bewijst dat je geest heel aandachtig is en dat je spanningen verdwenen zijn. Zolang er spanningen in het lichaam bestaan, manifesteren er zich geen kleuren.

Ik heb de indruk dat de opsomming van de beelden te vlug werd gedaan. Is dit een teken van slechte concentratie van mij?
De snelle opvolging wordt vooral gedaan bij beginnelingen om te beletten dat ze inslapen of dat hun geest afdwaalt. Bij gevorderden gebeurt het even snel, maar het wordt vijf- tot zesmaal herhaald: rechterduim, rechterduim, rechterduim, rechterduim enz.
Zo bestaat de Yoganidraa dus uit twee delen:

1. de geest rustig houden
2. in contact komen met het onderbewustzijn. Bijgevolg mogen de instructies nooit te traag worden gegeven.

Als een beeld mij ontsnapt, tracht ik het door ademhalingsoefeningen weer op te roepen. Is dat goed?
In Yoganidraa moet men nooit trachten het beeld weer op te roepen, want dit doet slechts spanningen ontstaan. De hele oefening moet spontaan verlopen. Indien het beeld dat je oproept, niet komt, probeer het dan niet te forceren. Men moet aan zijn bewustzijn spontaneïteit geven.

Mag men bij deze oefening beginnen met de voeten en zo hoger naar het hoofd toe gaan?
Dat mag.

Kan Yoganidraa alleen worden beoefend?
Yoganidraa moet worden uitgevoerd onder de invloed van een stem die zich houdt aan hetzelfde tempo en aan dezelfde volgorde in de opsomming van de verschillende lichaamsdelen. Dat is alleen om in uw onderbewustzijn een fotografisch beeld vast te leggen.
Indien je Yoganidraa in je eentje beoefent, moeten de bevelen worden gegeven door iemand of door iets. Je kunt bijvoorbeeld je bandopnemer gebruiken.

Welke betekenis heeft het herhaaldelijk in gedachten uit te zetten en in te krimpen?
Dat is om de diepte van je bewustzijn te peilen en tevens om de aard van je spanningen te meten. Indien je in staat bent te voelen dat je uitzet en weer inkrimpt door er alleen maar aan te denken, betekent dit dat je spanningen verdwenen zijn. Het betekent ook dat je in contact bent met je onderbewuste. Het wil ook zeggen dat je geest je gehoorzaamt. Onthoud ook dat de Yoganidraa niet elke dag hetzelfde effect heeft. Op bepaalde dagen is de psychische ontspanning groter dan op andere. Daarom is het uitzetten en inkrimpen een test voor de diepte van je bewustzijn.

Hoe dikwijls en hoe lang moet de oefening worden gedaan?
Ze duurt ongeveer een uur. Het tijdstip hangt af van je mogelijkheden. Ook spelen hierbij de geestelijke, de psychische en de fysieke toestand een rol. Yoganidraa mag worden beoefend 's morgens na je gewone Yogaoefeningen en ook 's avonds wanneer je vermoeid bent van je dagtaak.

Is er een bepaalde volgorde vooropgesteld?
Je moet altijd beginnen met de rechterzijde van het lichaam, zelfs als je linkshandig bent.

Wat betekent nidraa?
Nidraa is een Sanskrit woord dat "slaap, ontspanning" betekent. Het is de toestand waarin men helemaal ontspannen is.

Indien u bijvoorbeeld "hand" zegt, moeten we de hand dan zien of voelen?
Je moet alleen trachten je bewust te zijn van haar bestaan, maar het is nog beter als je ze kunt visualiseren. Vermijd echter elke spanning.

Indien men slechts over een dertiental minuten beschikt om te ontspannen, wat is dan de beste manier?
Dan beperk je je het roteren van het bewustzijn door de lichaamsdelen. Je eindigt met het hele lichaam, het hele lichaam, het hele lichaam.

Kan men Yoganidraa beoefenen met de klieren als onderwerp en is het resultaat gunstig? Kan men niet overdrijven?
Ja, er bestaat een speciaal systeem voor het ontspannen van de klieren. Men kan niet overdrijven.
De werkwijze is volledig verschillend en er wordt een volledig gedeelte gewijd aan de klieren. Veronderstel dat je Yoganidraa wilt beoefenen met het oog op de pancreas of de alvleesklier. Het is dan niet voldoende te gaan liggen en over de klier na te denken. Je moet je eerst bezighouden met het bewustzijn, dan moet je een voornemen maken. Je moet je dus volledig voorbereiden op Yoganidraa, waarbij je het uitwendige bewustzijn moet overstijgen. De lichamelijke ontspanning moet ook volledig zijn, welke Yoganidraa je ook beoefent. Daarvoor is de rotatie van het bewustzijn in het lichaam noodzakelijk. Het gedeelte "het gehele lichaam, het gehele lichaam, het gehele lichaam" komt voor bij alle vormen van Yoganidraa.

In plaats van Yoganidraa te beoefenen op de chakras of psychische centra in de wervelkolom, kun je Yoganidraa doen op de klieren. Alvorens je aan de pancreas komt, moet je door het hele spijsverteringskanaal gaan, bovenaan beginnend.

Kan Yoganidraa met gunstig gevolg worden toegepast bij personen die lijden aan reuma of lage rugpijn?
Het doel van Yoganidraa is te leren ontspannen en in contact te komen met het onderbewustzijn. Als je dat bereikt, kun je alle ziekten aanpakken.

Heeft het belang welke beelden men op het einde van Yoganidraa oproept?
In feite moet men zich concentreren op de vijf elementen. Maar dat is zeer moeilijk. De vijf elementen en de drie bijkomende onderverdelingen van de natuur zijn: aarde, water, lucht, vuur, ether, geest, intellect en ongemanifesteerd bewustzijn. Elk element heeft een bepaalde kleur en gaat samen met een welbepaalde klank. Dit is zeer ingewikkeld. Daarom heb ik eenvoudige beelden genomen.